Bu tartışmaya bir uyarı ile başlamalıyız. Genellikle kripto para birimiyle ilişkilendirilen dağıtık veritabanı teknolojisi olan blockchain, hızla gelişen bir alandır. Finans ve bankacılıktaki ilk uygulamalarından başlayarak bilim, sağlık, perakende ve gayrimenkul alanlarına kadar yayılmıştır.

Yapay zeka (AI) gibi, blockchain de çoğu insan tarafından tam olarak anlaşılmış değildir; ancak çeşitli alanlardaki varlığı ve uygulanışı sıklıkla tartışma konusu olmaktadır, bazen olumlu bazen de değil. Blockchain yapay zeka değildir, ancak yakın gelecekte bu iki güçlü teknolojinin birlikte çalıştığını görebilirsiniz.

Gelişim hızı nedeniyle, blockchain uygulamaları ve yenilikleri hakkındaki haberler her gün değişmekte olup dünya çapında birçok grup en yeni popüler uygulama için yarışmakta veya bu konuda endişelenmektedir. Bu da bugünün tartışmasının yarının eskimiş haberi olabileceği anlamına gelir. Bu nedenle güncel kalmak için elimizden geleni yapacağız. Bu konu hakkında bu kadarı yeterli. 

Blockchain Nedir – Basit Temel Bilgiler

Blockchain, saklanan bir veritabanının veya kayıt defterinin bir bilgisayar ağının düğümleri veya bağlantı noktaları arasında paylaşılmasını sağlayan dijital bir teknolojidir. Bu, tek başına yeni bir şey değildir. Blockchain'i benzersiz kılan şey, uygulamaya bağlı olarak, veriler bir kez girildikten sonra değiştirilememesi, korunan bir işlem kaydının oluşturulması ve verilerin izlenebilir, güvenli ve şeffaf olmasıdır. 

Blockchain'de, bilgi girişi, saklanması ve erişimi için script olarak bilinen programlar kullanılır. Bilgiler bir bloğa veya hücreye girilir. Veri kümesi bloğa girildikten sonra, içerdiği bilgiler bir algoritma tarafından şifrelenerek hash olarak bilinen onaltılık bir sayı oluşturulur. Bu hash daha sonra bir sonraki blok başlığına girilir ve o bloktaki bilgilerle birlikte şifrelenir. Bu süreç, birbirine zincirlenmiş bir dizi blok oluşturur; bu nedenle blockchain terimi kullanılır. Birisi tek bir bloktaki bilgiyi değiştirmeye çalışırsa, o bloğun hash değeri değişir; bu da doğrulanabilmesi için sonraki tüm blokların hash değerlerinin de değişmesi gerektiği anlamına gelir ki bu da muazzam bir işlem gücü gerektirir. 

Blockchain'de girilen bilgiler dağıtılır, yani birden fazla kopya ağ genelinde birçok makinede saklanır ve bilgilerin geçerli sayılabilmesi için hepsinin birbiriyle eşleşmesi gerekir. Bu, kontrolün tüm kullanıcılar tarafından ortaklaşa elde tutulduğu, dolayısıyla artan güvenlik ve şeffaf işlemler sağlandığı anlamına gelir. Bloklar ayrıca zaman damgası ile işaretlenir ve kronolojik olarak saklanır; bu da olayların takip edilmesini sağlayan bir zaman çizelgesinin otomatik olarak oluşturulması anlamına gelir. 

Blockchain kullanmak, hemen hemen her sektör veya kuruluş tarafından kullanılan veri kümelerini değiştirilemez, yani üzerinde oynama yapılamaz hale getirebilir. Güven yalnızca bilginin ilk girildiği noktada gereklidir.

Blockchain Nasıl Kullanılıyor

Güvenlik ve izlenebilirlik özellikleri sayesinde, blockchain kullanan uygulamalar dijital para birimi alanının ötesinde, birden fazla kuruluş arasında verilerin güvenli şekilde paylaşılmasını ve takip edilmesini gerektiren durumlara yardımcı olmak amacıyla araştırılıyor ve benimseniyor. Bazı (ancak tüm değil) örnekler şunlardır:

• Mal sevkiyatı için gümrük işlemleri
• Hukuk ve perakende sektörleri için akıllı sözleşmeler
• Fikri mülkiyetin devri ve korunması
• Ulusal ve bölgesel oylama sistemleri
• Finansal menkul kıymetler için varlık yönetimi
• Güvenli tıbbi ve sağlık kayıtları
• Klinik deneylerde ilaç araştırması
• Güvenli mülk işlemleri ve kayıtları
• Siber güvenlik
• Sigorta taleplerinin takibi ve doğrulanması
• Yapay zeka ile içerik üretiminde fikri mülkiyetin (ve telif haklarının) korunması

Blockchain'in Elektrik Mühendisliğindeki Kullanımları

Bildiğiniz gibi, ürün tasarımı, mühendisliği ve geliştirilmesi, hem kamuya açık hem de özel çeşitli veritabanlarını sürekli olarak kullanan çabalardır. Bu süreçte bilgiler taşınır, paylaşılır ve denetim izlerinde ileride kullanılmak üzere dosyalanır. Elektrik ve elektronik mühendisliğindeki tasarım ve üretim sonuçları, güvenilir ve özgün ürünlere, tedarik zincirlerine ve güvenli ürün tedarikine bağlıdır. 

Blockchain teknolojisinin, elektrik ve elektronik içerikli ürünlerin tasarım ve tedarik döngüsünü tamamlayacağı bazı alanlar şunlardır: 

• Tedarik zinciri yönetimi, izlenebilirliği ve bütünlüğü
• Bileşenlerin gümrük işlem sürelerinin iyileştirilmesi
• Envanter yönetiminde sahte bileşenlerin önlenmesi
• Mevzuata uyum ve raporlamaya yardımcı olma
• Büyük mühendislik veritabanlarının güvenli paylaşımı ve takibi
• Kritik parça tedariklerinin doğrulanması
• Parça kalitesine ilişkin verilerin doğrulanması ve takibi
• Farklı tedarikçiler arasında güvenli özel veri paylaşımına olanak sağlama
• Kıt kaynakların tahsisi
• Nesnelerin İnterneti 

Bu konudaki dostlarımız CircuitBread.com mühendislikte blockchain teknolojisinin kullanımına ilişkin gelişmeleri takip ediyor ve çok sayıda kullanıcısı için bu alandaki bilgi ihtiyaçlarını değerlendiriyor. Blockchain konusundaki ilk değerlendirmelerini şu adresten okuyabilirsiniz:  Blockchain Teknolojisi – Mühendislik İçin Ne Anlama Geliyor?

Kısa Bir Örnek

Havacılık ve uzay şirketleri, yeni uçakların tasarım ve üretimini yönetmek için giderek daha fazla dijital ikiz ve dijital iş parçacığı (digital thread) teknolojisi kullanıyor. Dijital iş parçacığı, bir ürünün yaşam döngüsündeki veri unsurlarını tasarımdan üretime ve ötesine kadar birbirine bağlayan bir veri ve iletişim çerçevesidir. Bu, yaşam döngüsündeki birçok paydaş arasında verimli veri iş birliğini mümkün kılar; ancak genellikle özel ve kritik veritabanlarının paylaşılmasını gerektirir. Blockchain teknolojisinin bu sürece entegre edilmesi, güvenli paylaşımı mümkün kılabilir, dahil olan şirketler arasındaki güveni artırabilir ve sonuçları iyileştirebilir.

Özet

Blockchain, birçok kullanıcı arasındaki veri güvenliği ve doğrulaması gibi çok yönlü bir soruna nispeten zarif bir çözümdür. Gelişmiş güvenlik, arızalara karşı direnç, dayanıklılık, güven, izlenebilirlik ve maliyet etkinliği sunar. Ancak yüksek işlem gücü gereksinimleri, ağ büyüdükçe yavaşlayan işlem hızları, eski sistemlerle uyumluluk ve yüksek uygulama maliyetleri gibi zorlukları da vardır.

Ancak mühendislik açısından blockchain teknolojisi, özel fikri mülkiyetin güvenliğini ve korunmasını sağlarken, farklı dış veri varlıklarının bir geliştirme döngüsüne entegre edilmesine olanak tanıyabilir. Projenin büyüklüğüne bağlı olarak, bu yetenekler geliştirme sürelerini iyileştirebilir, verimliliği artırabilir ve daha iyi bir ürüne yol açabilir. Sormayı düşünmeniz gereken soru şudur: Blockchain benim için nasıl işe yarayabilir?